El Usono (1913) - From America
From America
El Usono (1913)
La silkteksistoj en Paterson, N. J., perdis la strikon, kiun ili tiel kuraฤe bataladis 5 monatojn. La perdkaลญzo estis precipe la malsato kaj ฤar nur 5000 el la 25 000 strikantoj estis anoj de la I. W. W. La monhelpo por tiu longtempa striko ne povis sufiฤi kaj la nombro de kontraลญuloj estis superufiฤa ฤar, krom la kapitalistoj kun iliaj gardhundoj, la policistaฤoj, ankaลญ la nacia amerika federacio de l’ laboro ฤin kontraลญis. ฤar la Usonanoj kontraลญas la teoriojn de la senpera agado kaj la sabotadon, kiujn la sindikatistoj tiel favoras, tiu striko nek havis la simpation ankaลญ de la Nov-Jorkaj socialdemokrataj politikuloj kun iliaj gazetoj. Kvankam mankis la kunhelpo de tiuj, la I. W. W, grandiฤas kaj estas gajnonta ฤie inter la proletariaro. Kvankam tiu striko estas perdita, io estas gajnita : la solidareco, ฤar 15000 el 25000 strikantoj staris kuraฤe je la striko ฤis la malsatego ilin pelis repreni laborojn.
La I. W. W, ricevis gaston el Anglujo, k-don Tom Mann, kiu paroladis en la kunveno en Nov-Jorko, la 3an de Aลญgusto, ankaลญ kelkmiloj da laboristoj. Mann, fervora, radikale pensanta sindikatisto, paroladis interese kaj konvinke, pri la laboristaj aferoj en Anglujo, Aลญstralio, Sudafriko kaj Germanujo. Kvankam sesdekjarulo, li angle paroladis verve, altvoฤe kaj gestade kiel suditalano kaj tio helpis multe lin kompreni ankaลญ de ne anglaj homoj. Mann rekomendis al ni kunhelpi la I. W. W. sub Bill Haywood. Li parolados en kelkaj usonaj urboj.
Meze de Julio estis en vido alia granda striko de la 163 000 fervojistoj, servantaj 43 orientajn fervojajn kompaniojn ; sed la afero estis aranฤata ankaลญ la politikuloj en Washington, tial la grava striko ne okazis.
En Nov-Jorko nuntempe strikas la pluvmantelfaristoj, la lavisthelpantoj kaj la trikistoj, kiuj havas la helpon de la juda laborista unuiฤo, kaj ลajnas ke ฤiuj el ili gajnos ion.
Granda skandalo okazis en Seattle, Wash., kie la ministro de la usona maristaro, Daniels, paroladis publike, kaj diris, ke la ruฤa standardo estas la malamiko de ฤi tiu lando kaj ke por ฤi ne estas loko ie. Tial la proksiman vesperon kelkaj ebriaj maristoj kuraฤiฤis kaj atakis la ruฤan standardon sur la stratangulo, kie paroladis socialisto, poste penetris perforte en la oficejo de la I. W. W. kaj de la socialista partio, disลirante kaj rompante ฤion. En ilia soldata aลญ patriota ebrieco ili pasis ฤe la oficejo de la Salvation-Army, iu sankta armeo da piuloj, kaj malkonscie ankaลญ tie penetris, pecigante ฤion, kion ili trovis, ฤis fine ili rimarkis kelkajn bildetojn surskribitajn kun sanktaj sentencoj el la biblio kaj tial forkuris al la ลipoj, bedaลญrante, ke ili faris lian blasfeman eraron. — Nun la socialistoj sendis gravan proteston al la registaro, sed neniu ฤis nun scias la respondon de la registaro.
Je brulado de la fabrikejo por infanaj vestaฤตoj en Binghampton, N.-J., 65 laboristinoj perdis la vivon en fajro. Tio ankaลญ okazis antaลญ 3 jaroj en Nov-Jorko, kie la Triangula tolfabrikejo elbruliฤis je perdo de 143 homaj vivoj, kaj la fabrikestroj, kvankam kulpaj por la malsavo de la vivoj, estis senkulpigitaj de la Juฤistoj ; la sama okazos ฤe tiu brulado ; nur tie ฤi en ลtato Nov-Jorko ekzistas nova metodo de la politiko. La regnestro Sulzer kontraลญas la plej potencan politikulon Murphy kaj faras lin responda pri la nuna brulado, ฤar li ne atentis laborinspekton, sed tio estas politika friponaฤตo kaj ree neniu de la vunditaj survivantoj de tiu fajro aลญ la suferantaj patrinoj de la perditaj infanoj ricevos eฤ unu spesmilon por ฤi tiu neresponda perdo de homaj vivoj. - Nun la politikestro Murphy akuzas la regnestron Sulzer por subaฤeteco kaj trompa ลtelaฤo. Ni radikaloj scias bone, ke ฤiuj iliaj burฤaj politikuloj estas subaฤeteblaj kaj eฤ ete ne miras se ili estis devigitaj puni la polican leลญtenanton Becker je morto kaj multajn aliajn policistojn eฤ senatoron Stillwell por subaฤetado. Ne nur en ลtato de Nov-Jorko ili komencis trovi friponaฤตojn ankaลญ en ลtato de Illinois okazis subaฤetadoj
inter la politikuloj, kaj tiu ลtato ลajnas esti finance bankrota.
En San Francisko, Cal., la Ferrara moderna lernejo enkondukis Esperanton sub instruado de samideano H. L. Gorham.
KLAJN.
El Internacia Socia Revuo, septembro 1913, p. 231-233.
Comments
Post a Comment